Yoğun Bakım

Yoğun Bakım Gerektiren Durumlar;

- Solunum yetmezlikleri
- Kardiyo-vasküler sistem yetmezlikleri
- Akut böbrek yetmezlikleri
- Akut metabolizma bozuklukları
- Politravmalar
- Yanıklar
- Çeşitli nedenlerle gelişen kanamalar
- Gastro-intestinal kanamalar
- Postoperatif komplikasyonlar
- Kanama-pıhtılaşma bozuklukları
- Sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesi bozuklukları
- Zehirlenmeler
- Yenidoğan ve pediatrik aciller
- Tetanoz
- Eklempsi
- Reanimasyondan sonraki durumlar

Yoğun Bakım Hastaları

1.Derece yoğun bakım hastaları;

Fizyolojik olarak unstabl olup mekanik ventilasyon ve vazoaktif ilaç uygulaması gibi yoğun tedavi yöntemleri gerektiren hasta grubudur.

- Postoperatif kardiyotorasik cerrahi
- İleri sepsis
- İntoksikasyon hastaları

2.Derece yoğun bakım hastaları;

İleri monitörizasyon tekniklerinden yarar görebilecek acil/ yoğun tedavi gerektiren hasta grubudur.

- Kardiyak, hepatik veya renal yetmezlik
- Operasyona alınan
- Mevcut klinik tabloya akut /ciddi bir sistemik patoloji eklenen hastalar.

3.Derece yoğun bakım hastaları;

Kötü prognoza sahip bir patolojisi mevcut olan mortalite riski çok yüksek hasta grubudur.

-Metastatik karsinom
-Perikardiyak tamponat veya havayolu obstrüksiyonu
-Son-dönem kalp, akciğer patolojileri

Yoğun bakım destek tedavisinde 4 temel amaç

- Doku perfüzyonunu sağlamak
- Mikroorganizmaları yok etmek
- Yetmezlikteki organları desteklemek
- Yeterli beslenmeyi sağlamak

Yoğun Bakım İlkeleri;

- Hasta yaşamının sürdürülmesi,
- Yoğun Bakım risklerini engellemek ya da azaltabilmek.

Bu riskler;

- Organizasyon yetersizliğinin neden olduğu riskler,
- Tanı ve tedavi amacı ile uygulanan yöntemlerin yarattığı riskler (arteriyal kateterler, santral venöz kateterler, pulmoner arter kateterler, ventilatörler vb…)
- Beslenmenin yarattığı riskler,
- İlaç tedavisinin yarattığı riskler,
- Stres ülserleri
- Yoğun bakım hastalarının psikolojik sorunları olduğu görülür.

Risklerin en aza indirilmesi için;

- Kritik bakım alanlarında hasta bakım standartlarının belirlenmesi
- Yeterli eleman sayısına ulaşılması
- Multidisipliner ekip yaklaşımı
- Sürekli gözlem
- Kayıt yoluyla verilen hemşirelik hizmetinin sunum sisteminin geliştirilmesi

Yoğun bakım hemşirelerinin nitelikleri;

- Sorumluluk duygusu taşımalı
- Dikkatli bir gözlemci olmalı, hastanın durumunda en ufak bir değişikliği anında anlayabilmeli ve rapor edebilmeli
- Acil durumlarda nasıl davranabileceğini iyi bilmeli
- Hastanın moralini ve rahatını en üst düzeyde tutabilmeli
- Psikolojik yönden yoğun bakıma hazır olmalı
- Eğitime açık olmalı, kendini yenilemeli
- Değişime açık olmalı ve değişim ajanı

Hasta Bakımı

- Beslenme
- Bası Yaralarının Önlenmesi
- Psikolojik Sorunlar
- Ağrı Kontrolü
- Enfeksiyon Kontrolü

Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme;

Beslenme Bozukluğu;

- Ağır kilo kaybı ve kas zayıflığı
- Solunum sistemi yetmezliği ve komplikasyonları
- GİS mukozasında atrofi
- İmmün yanıtta bozulma
- İnfeksiyon riskinde artma
- Yara iyileşmesinde gecikme,
- Radyoterapi, kemoterapi tedavisinde başarısızlığa neden olmaktadır.

Hastanın;

- Metabolik
- Nutrisyonel
- Fonksiyonel
- Biyokimyasal Veriler
- Vücut Kompozisyonu belirlenir.

Yoğun Bakımda Bası Yaraları;

- Hastalık ve ölüm riskini artıran,
- Hastanede yatış süresini uzatan,
- Tedavi gideri yüksek,
- Enfeksiyon riskini artıran,
- Önemli bir sağlık sorunudur.

Yoğun Bakımda Bası Yaralarının Önlenmesi;

- Riskli hasta grubunun belirlenmesi
- Pozisyon değişimi
- Destekleyici araçlar kullanılması
- Cildin değerlendirilerek hijyen ve bakımının sağlanması
- Beslenmenin yeterli düzeyde sürdürülmesi

Yoğun Bakımda Psikolojik Sorunlar ve Ağrı Kontrolü;

- Korku
- Anksiyete
- Ağrı

Korku ve anksiyetenin başlıca nedenleri;

- Fiziksel kontrolün kaybı
- Hastalığın ciddiyetini algılama
- Özellikle yapay havayolu nedeniyle iletişim kuramama
- Yetersiz analjezi
- Yer/ zaman oryantasyonu kaybı
- Bozulan uyku modeli/anormal uyku ritmi

Yoğun bakım hastasında ağrının başlıca nedenleri;

- Cerrahi girişim, yanık, travma
- Endotrakeal tüp aspirasyonu
- Fizik tedavi uygulaması
- Toraks ve batın drenlerinin varlığı
- İnvaziv kateterler
- Pansumanlar

Ağrı nasıl önlenebilir?

- Hastanın dikkatinin başka yöne çekilmesi
- Ortamın sessiz sakin bir hale getirilmesi
- Gevşeme hareketleri gibi nonfarmakolojik yöntemler veya ilaç ile ağrı giderilmeye çalışılmalıdır.

Yoğun Bakımda Enfeksiyon Kontrolü;

- Hastane Enfeksiyonları
- Yoğun bakımda kalış süresini uzatır
- Maliyeti artırır
- Morbidite ve mortalite oranlarını artırır
- Yaşam kalitesinde bozulma
- İş gücü ve üretkenlik kaybı

Hastane İnfeksiyonlarının Hızları

Kalite Göstergesi

- Ventialtör ilişkili pnömoni hızı
- Kateter ilişkili üriner sistem infeksiyonları hızı
- Santral kateter ilişkili kan dolaşımı infeksiyon hızı
- Cerrahi alan infeksiyon hızının takibi ve en alt düzeyde tutulmaya çalışılması son derece önemlidir.

Hİ Önlenmesi;

- Çevre kontaminasyonu
- Sağlık personelinin elleri
- Standart önlemlere uyulması
- İnvaziv girişimlerde aseptik teknik
- Uygun temizlik, dezenfeksiyon, sterilizasyon
- İzolasyon kurallarına uyulması
- El Hijyeni

El hijyeni;

- Her hasta ile temas öncesinde ve sonrasında el hijyeni
- Her tür invaziv girişim (küçük/büyük cerrahi girişimler, periferik veya santral damariçi kateter takılması, üretral kateter takılması, endotrakeal entübasyon, vb.) öncesinde ve işlem tamamlandıktan sonra el hijyeni
- Kanla ter dışında her tür vücut sıvısı ve salgısı ile mukoza ile ve bütünlüğü bozulmuş cilt ile temas sırasında steril olmayan temiz eldiven
- Eldiven giyme endikasyonu ortadan kalkar kalkmaz eldivenler çıkarılarak el hijyeni sağlanmalıdır.
- Ellerde gözle görülebilir kirlenme olmayan her durumda alkollü el antiseptiği ile yeterli el hijyeni sağlanır.

İzolasyon Kategorileri;

- Temas izolasyonu
- Solunum izolasyonu
- Damlacık izolasyonu
- Sıkı temas izolasyonu
- Yüksek riskli izolasyon

Kayıt tutma, hemşirenin yasal ve mesleki sorumluluğudur.

Hemşirelik uygulamaları ancak kayıt edildiğinde;

Görülebilir,
Ölçülebilir,
Değerlendirilebilir,
Karşılaştırılabilir,
Denetlenebilir,
Geliştirilebilir.