Kanserde Geçirilen Aşamalar

Kanser hastaları tanı öncesi aşamadan terminal döneme kadar çeşitli ve değişik reaksiyonlar
geliştirirler.

Kanserde Tanı Öncesi Aşama

Bu aşama sıklıkla en zor aşama olarak tanımlanır. Çünkü belirsizlik, yeni tıbbi terminoloji ve prosedürlerle doludur. Hastalar tanılarını öğrenmeden önce anksiyeteli birkaç hafta geçirebilirler. Bazı hastalar anksiyete ve uyku ilaçları alabilirler. Negatif sonuçtan 6-8 hafta sonra bu durumlar normale döner.

Hastaya Yönelik Tanıda Uyumsal Belirtiler

- Kanser tanısı ile bütünleşme,
- Başa çıkma stratejilerini harekete geçirme,
- Psikososyal savunma mekanizmalarını kullanma,
- Tıbbi bilgi edinme.

Kanserde Tanı Aşaması

İnsanlar kanser tanısı karşısında birçok tepki gösterirler. Tanı aşamasını takiben şok hali, inanamama, inkâr, kızgınlık, depresif duygu durumu, iştah ve günlük faaliyetlerde bozulma gelişir.

Tanı aşamasında pek çok insan orta ve önemli düzeylerde anksiyete (%60) bildirmiştir. Yapılan çalışmalarda, kanser tanısının konulmasından sonra 2 hafta içinde hastaların yoğun kaygı hissinin olduğu ve sonraki dönemde azaldığı belirtilmiştir.

Kanserde Pre-Post Operatif Aşama

Ameliyat öncesi dönemde anksiyete yaygın olarak görülmektedir. Hastaların çoğu aşırı ağrı duymaktan, anesteziden, ölmekten, vücut bölümlerini kaybetmekten ve ailesini üzmekten korku ve endişe duyar. Ameliyat öncesi dönemde anksiyete daha ağırlıklı olarak görülmekteyken, ameliyat sonrası dönemde anksiyete ve depresyon bir arada görülmektedir.

Kanserde Radyasyon Tedavisi

Radyoterapi uygulaması yeni kaygı ve korkular yaratır. Bazı insanlar radyasyondan korkarlar, ancak birkaç tedavi sonrasında anksiyeteleri azalır. Radyoterapi tedavisinin sonunda artan distres görülmüştür. Tedavinin sonunda depresif belirtilerin arttığını ve umudun azaldığını göstermiştir. Tedavinin bittiği dönemde tümörün tekrarlayabileceği korkusu yeniden anksiyete oluşturur.

Kanserde Kemoterapi Aşaması

Kemoterapi tedavisi diğer tedavi şekillerine benzemeyen saç kaybı, bulantı-kusma ve diyare gibi pek çok yan etkileri bulunan yoğun ve periyodik bir tedavidir.

Tedavi sürecinin uzunluğu, tekrarlayan yatışlar ve kemoterapi yan etkilerinin bu süreçte hastanın ruhsal durumunu da etkilemektedir.

Ciddi kişilik sorunları ve psikoz özgeçmişi, duyu organ kaybı olan hastalarda, çevrenin kendisini zehirleyeceği, kötülük yapacağı şeklinde hezeyanlar gelişebilir. Bu tür reaksiyonlar yakın psikiyatrik tedavi ve izlemi gerektirir.

Kanser Tedavisi Rehabilitasyon Aşaması Hasta Uyum Belirtileri

- Yaşama oryante düşünceyi değiştirme,
- Evde ve işteki yükümlülüklerini sürdürme,
- Beden imajı değişimleri ile bütünleşme.

Tedavinin başlangıçları ve bitişleri karşılaştırıldığında tedavinin sonlarında daha fazla anksiyete ve depresyon görüldüğü belirlenmiştir.

Yapılan çalışmalarda 3. kür kemoterapi tedavisinden sonra lenfomalı hastaların anksiyete düzeyinde anlamlı derecede yükselme görülmüştür. Kemoterapi alan meme kanseri hastalarında radyasyon tedavisi alanlara göre daha fazla anksiyete deneyimleri olduğu gösterilmiştir.