Karaciğer Koması Hemşirelik Bakımı

Hasta hepatik koma devreleri yönünden izlenmelidir. Protein kısıtlanır, ileri derece komada ağızdan beslenemez. Beslenme sondası uygulanır, günlük protein miktarı 20g/h üstüne çıkmamalıdır.
Oral beslenme başlayınca, 30-40 gr/24h protein diyete eklenir. Hepatik komayı kolaylaştırıcı faktörler iyi bilinmelidir.

Uzun süre furosemid, tiazid gibi diüretik kullanımı;

Hipokalemiye ve alkoloza neden olabileceğinden diüretikler kesilir, sıvı dengesi ayrlanır. Potasyum eksikliğini düzeltmek için meyve ve sebze suları gıdaya ilave edilir.

Oral potasyum (K) tabletleri barsak ülserlerine sebep olabileceğinden serum içine de K konabilir. % 7,5 luk KCL ampul %5 dekstroz içinde verilebilir, setten bolus kesinlikle yapılmaz. İnfüzyon 2-4 saatten daha az olmamalıdır. Su kaybı varsa dengeye koymadan potasyum verilmez.

Böbrek hastalarında potasyum genelde yüksektir ve uygulama tehlikelidir. Mide ve duedenum, barsak kanaması yani GİS kanamada protein yıkımı arttığı için amonyak oluşumu artar ve koma derinleşir.

Kabızlık da amonyak oranını artırır. Bu nedenle hem barsaklardaki infeksiyon odaklarını ortadan kaldırma, hem de kabızlığı önlemek için hastaya sonda ile de olsa laktuloz günde 30 -40 ml verilir.

Bakterilerin ürettiği amonyak sentezini azaltmak için hastaya 5-7 gün, günde 4 kere, 1g neomisinli retansiyon lavmanı uygulanır. 25-30 ml lavman sıvısı içinde nelaton sonda ile enjektörle veya oral verilebilir. Yine de düşürülemezse lavman yapılır.

Günlük kalori ihtiyacı oral veya parenteral 2000 cal. civarında olmalıdır. Aspirasyon pnömonisi, sepsis, dekibütüsler için gerekli tedbirler alınmalıdır. Tedavi uzun sürecekse, santral venöz kateter takılmalı, mesane sondası konmalıdır. Sıvı dengesi önemlidir.

Hastaya tek tip serum uygulamasında kaçınmalıdır. İhtiyacı tetkiklerle belirlenmeli, sıvı elektrolit, aminoasitler, lipitler glukoz ve esansiyel element desteği yapılmalıdır.

Bitkisel proteinler hayvansal proteinlere göre daha iyi tolere edildiğinden tercih edilir. DZAA (dallı zincirli amino asit) içeren solüsyonlar tercih edilir.

Hastanın elleri bileklerinden uzatılıp tutması istenirse flap başlar, dil dışarıya doğru uzatıldığında dilde yılanvari ileri geri hareketler başlar. Bu bulgular gözlenmelidir.